De wereld verandert sneller dan ooit. Grondstoffen worden schaars en duur. Tegelijkertijd moeten we miljoenen huizen bouwen en bestaande bouw verduurzamen. Hergebruik en recycling van materialen is daarom de sleutel tot vooruitgang. Maar dat vraagt om een nieuwe kijk op slopen. Aan de Troelstraweg Oost in Dordrecht krijgt die vorm in de praktijk. Waar doorgaans de sloophamer het startsein is, begint dit project met oogsten.
Circulair pionieren
Aan de Troelstraweg Oost in Dordrecht vindt een groots vernieuwbouwproject plaats, waarbij 72 appartementen van Trivire een volledig nieuwe indeling en aanzienlijk meer wooncomfort krijgen. Maar waar normaal gesproken de sloophamer het startsein is, begint dit project met iets anders: oogsten. In de appartementen worden waardevolle materialen zorgvuldig verwijderd, gesorteerd en klaargemaakt voor hergebruik. Een mooie samenwerking tussen Trivire, Buurtbouwers, Werk op Wielen, 2e Kans Bouwmaterialen en MasterMate. Het Bouw Circulair Netwerk (BCN) bracht de partijen bij elkaar, werkte de businesscase uit en zorgt voor de coördinatie.
“Het is nog bijna nieuw, zonde om zoiets weg te gooien.” In een leeg appartement aan de Troelstraweg Oost in Dordrecht staat Ryan gebogen over een deur. Schroefje voor schroefje haalt hij het beslag los. Even later zet hij alles weer netjes in elkaar. Dat gaat straks als complete set in de verkoop.
Mooi werk
Ryan werkt bij Werk op Wielen, een organisatie voor dagbesteding waarbij deelnemers op verschillende locaties werken. Met 3 collega’s en voorman Aron den Boer pakken ze deze klus op. Acht woningen op een dag halen ze leeg. Toiletten, wastafels, kranen, spiegels, deurklinken, scharnieren, keukenonderdelen – alles wat nog goed en verkoopbaar is, wordt zorgvuldig verwijderd. Geen grof sloopwerk, maar precies en geduldig demonteren. “Als je te snel werkt, maak je dingen kapot,” vertelt Jeene van der Meer van 2e Kans Bouwmaterialen. “Dus juist door rustiger te werken, haal je er méér uit.” Ook hij is met een collega aan de slag in de woningen. “Kijk dan hoe mooi nog,” zegt deze collega, terwijl hij een kraan losmaakt. “Mooi dat dit straks via MasterMate een nieuwe bestemming krijgt.”
Afval voorkomen
“Het idee is simpel,” zegt initiatiefnemer Gijsbert van der Klis van het Bouw Circulair Netwerk. “Afval voorkomen door materialen te oogsten, op te knappen en opnieuw te verkopen. Het doel is niet alleen duurzaamheid, maar ook betaalbaarheid. Goede materialen blijven beschikbaar voor een nieuwe gebruiker, tegen een lagere prijs dan nieuw.” Hij vervolgt: “Dat betekent anders plannen, anders kijken naar een gebouw.” Maar de uitvoering vraagt samenwerking, flexibiliteit en vertrouwen. Dat bleek er gelukkig allemaal te zijn: zowel Trivire als Buurtbouwers, een initiatief van Smits Vastgoedzorg en bouwende ontwikkelaar VORM, stapten in. Trivire laat hier zien dat circulair werken ook binnen renovatieprojecten mogelijk is. “Door ruimte te geven aan deze aanpak, zetten we een belangrijke stap richting toekomstbestendig vastgoedbeheer,” zegt een woordvoerder van de woningcorporatie. En ook voor Buurtbouwers is de motivatie helder. “Je moet een product een tweede leven geven als dat kan,” zegt Jan van Rijsbergen, Projectleider realisatie en namens VORM betrokken bij Buurtbouwers.
Opbrengst meer dan materiaal
Uit het project kwamen 63 toiletpotten, 183 sloten, 23 spiegels, 58 wastafels, 354 deurklinken, 95 kranen, 321 scharnieren, 41 doucheplankjes en 70 stuks inbouwstopcontacten. Die wachten nu, soms na een schoonmaak- of opknapbeurt bij 2e Kans Bouwmaterialen, bij MasterMate op een nieuwe bestemming. Maar de echte winst zit misschien wel in wat nu al zichtbaar is: een andere manier van werken. Een bouwplaats waar niet alleen wordt afgebroken, maar ook wordt gekeken naar wat behouden kan blijven. Waar sociale impact en circulariteit samenkomen. En waar samenwerking het verschil maakt.
Over Bouw Circulair Netwerk
Bouw Circulair Netwerk is een onafhankelijke stichting die samen met partners werkt aan het stoppen van verspilling en het toegankelijk maken van duurzame bouwmaterialen. Een neutrale plek waar concurrenten samen kunnen werken in en aan de circulaire bouw. In ons netwerk brengen we de hele bouwketen bij elkaar. Zonder commerciële belangen, maar met een duidelijke missie: een afvalloze bouwplaats. Want alleen als we samenwerken wordt circulair bouwen de nieuwe norm!
Learning Community Circulaire Bouw
Circulair bouwen is in opkomst, maar veel bedrijven lopen aan tegen praktische uitdagingen en bezwaren. BMN De Klerk en Van Es architecten hebben in de regio Drechtsteden het voortouw genomen om samen met andere partijen uit de keten concrete doorbraken te forceren. Dat doen ze in de vorm van een learning community, die wordt ondersteund door de Duurzaamheidsfabriek en de TU Delft. Het je ook interesse, praktische uitdagingen die je wil inbrengen of slimme oplossingen die je breder wil delen? Dan ben je van harte uitgenodigd om mee te doen. De community kan je ook helpen bij het bepalen en managen van de impact van Circulair Bouwen op jouw organisatie. Wil je meer weten?
Neem dan contact op met Mila van Geesink via: mvangeesink@duurzaamheidsfabriek.nl
Circulaire maakindustrie
Niet alleen de bouw staat voor grote veranderingen, maar ook bijvoorbeeld de maakindustrie. Steeds meer industriële maakbedrijven en Tier-1 leveranciers ontdekken de kansen van remanufacturing: het opnieuw inzetten, upgraden en verlengen van de levensduur van producten. Niet alleen voor leveringszekerheid, maar ook als interessant verdienmodel.
Het Remanufacturing Collectief is een netwerk van industriële maakbedrijven in Nederland dat kennis en praktijkervaringen over hergebruik bundelt om remanufacturing tot een volwaardig en toekomstbestendig verdienmodel te maken. Meer weten? Kijk op www.remanufacturingcollectief.nl/