Fotogenieke ambacht, wereldwijd beïnvloed, iconisch (on)Hollands
Duizend objecten in grootste Delfts Blauw tentoonstelling van Kunstmuseum Den Haag. Janny van der Heijden is co-conservator van nieuwe meerjarige tentoonstelling waarin vier eeuwen ambacht opgetekend worden. Van huisraad tot haute couture: Delfts Blauw is nooit uit de mode geraakt.
“Chinees porselein bewonderen we om de perfectie, terwijl Delfts aardewerk juist iets menselijks heeft vanwege de imperfecties. De bakfoutjes, barstjes en glazuur-chips laten zien dat het met de hand is gemaakt. En misschien past dat juist nu zo goed bij ons in deze tijd. Je voelt de maker nog in het materiaal, zelfs honderden jaren later.” Suzanne Lambooy, conservator toegepaste kunst, Kunstmuseum Den Haag
Kunstmuseum Den Haag heeft een van ’s werelds grootste collecties Delfts Blauw die de komende jaren in nieuwe opstelling te zien is. Visueel overvloedig, veelzijdig en verrassend: Blauw van jou biedt bezoekers niet alleen de topstukken uit de collectie, maar ook nieuwe perspectieven in een meerjarige presentatie. De rijkgevulde tentoonstelling vertelt een nieuw verhaal over een van Nederlands bekendste culturele iconen. Het eeuwenoude Delfts aardewerk bewijst dat het nooit uit de mode is geraakt: blijvende inspiratie voor pottenbakkers, craft-makers en kunstenaars, en aantrekkingskracht op verzamelaars en vrijwel iedereen die van blauwwit houdt. Onder curatorschap van Suzanne Lambooy en van Janny van der Heijden ontvouwt zich een verhaal over ambacht als levende methode, die van handwerk en hedendaags makerschap. Van bloemenvazen en tafelcultuur tot ‘global blue’: Blauw van jou laat zien hoe Delfts aardewerk een symbool van Hollands ambacht is en tegelijk onderdeel van een eeuwenlange, wereldwijde traditie van blauw-wit keramiek. De tentoonstelling combineert historische pronkstukken met moderne kunst, mode, design en volkskunst en nodigt bezoekers uit om Delfts aardewerk opnieuw te ontdekken: van Lego tot Valentino en van borduurwerk tot verstild ‘Delfts wit’. Tegelijk stelt Blauw van jou vragen over de verhalen die schuilgaan achter deze iconische objecten: over wereldhandel, culturele uitwisseling en de blijvende invloed van Delfts blauw op kunstenaars, ontwerpers en makers van nu.
“Wat mij zo raakt aan Delfts blauw is dat het nooit alleen gemaakt werd om naar te kijken. Het hoorde op tafel, in huizen, midden in het dagelijks leven. Juist die combinatie van ambacht, schoonheid en gebruik maakt het zo tijdloos. Van een eenvoudig voorwerp tot een uitbundige tulpenvaas: in het blauw-wit voel je nog altijd de hand van de maker én de liefde waarmee het gebruikt werd. Misschien is dat wel de kracht: dat het zich blijft vernieuwen zonder ooit zijn ziel te verliezen.” Janny van der Heijden
Handen die maken
Een belangrijk zwaartepunt is handwerk. De tentoonstelling toont ‘craft’ in alle breedte: van huishoudelijke producten tot de kostbaarste tulpenvazen. Naast historische meesterwerken toont de tentoonstelling hoe makers van nu zich het Delfts blauw opnieuw toe-eigenen. Blauw van jou toont borduurwerk, textielkunst, vilten objecten, tuftkunst en sociale media-makers die traditionele motieven een eigentijdse draai geven. Met speciale aandacht voor samenwerking met ROC Mondriaan benadrukt de tentoonstelling het belang van ambacht leren en het doorgeven van vakmanschap. Tegelijk worden de achterliggende verhalen zichtbaar gemaakt en blijkt Delfts Blauw al 400 jaar een vorm die zich telkens opnieuw uitvindt.
IKEA van toen
Delfts aardewerk was in de zeventiende eeuw te vergelijken met wat IKEA nu is: betaalbaar, functioneel en bedoeld voor het dagelijks leven. Van borden en kommen tot tegels en siervoorwerpen – het bracht stijl en samenhang in huis, voor een breed publiek. Daarmee democratiseerde het design lang voordat dat woord bestond, en liet het zien hoe ambacht en massaproductie hand in hand gingen.
Hollands wereldverhaal
De tentoonstelling bestrijkt de periode van 1600 tot nu en laat zien hoe deze keramiek zich ontwikkelde in een wereld van handel, migratie en culturele uitwisseling. Blauw van jou verkent hoe ‘Hollants porceleyn’ in de 17e eeuw het betaalbare alternatief voor Chinees porselein werd en toch een icoon op zich. Delfts aardewerk is onlosmakelijk verbonden met de rest van de wereld. Daarom worden de verhalen van handel en migratie die erachter zitten ook besproken, net als hoe onderwerpen als slavernij, chinoiserie en gender zich verhouden tot dit typisch Nederlands ogende product.