Gezondheid op de werkvloer krijgt steeds meer aandacht. Waar het vroeger vooral ging om fysieke veiligheid, draait het vandaag de dag ook om mentale veerkracht, werkdruk en duurzame inzetbaarheid. Tegelijkertijd zorgen veranderende verwachtingen van medewerkers, de groeiende noodzaak om talent te behouden en technologische ontwikkelingen ervoor dat welzijn niet langer een randvoorwaarde is. Het is steeds meer een strategisch organisatievraagstuk. In dit themagesprek delen ondernemers en organisaties hun ervaringen en praktijkvoorbeelden, maar ook hun visie op wat nodig is om medewerkers gezond, betrokken en toekomstbestendig te houden.
Wat doet uw organisatie en wat maakt het bijzonder?
Mandy Kornet, directeur en ergonomisch adviseur bij Backshop BV: Backshop BV helpt organisaties met gezonde, ergonomische en toekomstbestendige werkplekken. Wat ons bijzonder maakt, is dat we niet vanuit producten denken, maar vanuit mensen, gedrag en duurzaam functioneren. Een goede werkplek is voor ons geen los meubelstuk, maar een combinatie van inrichting, advies en bewust gebruik.
Martin Schipper, directeur-eigenaar van Ideko Interieurbouw: Samen met dertien medewerkers ontwikkelen we maatwerk meubilair dat we in onze eigen werkplaats in Dordrecht fabriceren. Denk aan kasten, keukens, balies en complete inrichtingen. Dat leveren we aan particulieren en aan kantoren van defensie, politie, justitie, retail en horeca. Alles met aandacht gemaakt, met diverse houtsoorten en plaatmaterialen.
Alexander Korbee, arts Functionele Geneeskunde bij MedicaPlus: MedicaPlus is een medische praktijk voor functionele geneeskunde. We bieden preventieve diensten voor gezondheidsbevordering en curatieve zorg voor het behandelen van chronische ziekten zoals CVS, Lyme, toxische stoffen, pijn- en burn-outklachten. We gebruiken innovatieve diagnostische en therapeutische methoden voor een persoonlijk behandelplan, gebaseerd op systeembiologisch inzicht vanuit de functionele geneeskunde.
Martin Hitzerd, hoofd bedrijfsbureau bij A-Garden Groenspecialisten: A-Garden Groenspecialisten is een regionaal groenvoorzieningsbedrijf in Dordrecht dat zich richt op het onderhoud van openbare buitenruimtes en parken. De organisatie werkt veel met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Meedoen, participeren, waarderen en accepteren staan centraal. Social Return on Investment is voor A-Garden geen verplichting, maar een kernonderdeel van de bedrijfsvoering. We geloven dat iedereen waardevol is en kansen moet krijgen om zich persoonlijk te ontwikkelen.
Gezondheid op de werkvloer gaat verder dan alleen productiviteit. Hoe zorgt uw organisatie ervoor dat medewerkers niet alleen goed presteren, maar ook mentaal veerkrachtig blijven?
Schipper (Ideko Interieurbouw): Onze projecten zijn erg afwisselend, maar de werkzaamheden kunnen repeterend zijn. We stimuleren onze meubelmakers verschillende disciplines aan te leren zodat ze kunnen rouleren tussen de verschillende afdelingen in de werkplaats of op locatie.
Korbee (MedicaPlus): Wij leveren innovatieve businessoplossingen voor B2B-gezondheidsanalyse en gezondheidsbevordering. We gebruiken daarbij body en mindscans om gezond gedrag te bevorderen, met een wetenschappelijke basis. Daarnaast leveren we health managementprogramma’s voor ondernemers, managers en werknemers.
Hitzerd (A-Garden Groenspecialisten): Wij stimuleren een gezonde werkcultuur door aandacht te besteden aan zowel fysieke als mentale gezondheid. Zo zorgen we voor duidelijke begeleiding op de werkvloer, regelmatige voortgangsgesprekken en een veilige, ondersteunende werkomgeving. Medewerkers krijgen ruimte om zich te ontwikkelen en hun tempo aan te passen wanneer dat nodig is. Daarnaast bevorderen we teamwork, waardering en open communicatie, zodat iedereen zich gezien, gesteund en gemotiveerd voelt.
Kornet (Backshop BV): Wij vinden dat prestaties alleen houdbaar zijn als mensen ook mentaal in balans blijven. Daarom sturen we op duidelijke rollen, open communicatie en realistische verwachtingen. Werkdruk moet bespreekbaar zijn voordat die ontspoort. Veerkracht ontstaat niet door harder te werken, maar door overzicht, invloed en voldoende herstelruimte in het dagelijks werk.
Welke concrete initiatieven of oplossingen dragen echt bij aan een gezondere werkvloer?
Korbee (MedicaPlus): Wij ondersteunen de gezondheid van medewerkers met een gezondheidscheck. Hierbij maken we gebruik van een vragenlijstonderzoek, fysiologische scans, laboratoriumonderzoek en gerichte leefstijlinterventies op basis van de BRAVO-methode: gezond bewegen, roken- en alcoholprogramma’s, optimale voeding en ontspanningsmethodieken.
Hitzerd (A-Garden Groenspecialisten): Een belangrijk initiatief is persoonlijke werkbegeleiding voor medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zij krijgen een vaste begeleider (jobcoach) die helpt bij structuur, ontwikkeling en werkplezier. Daarnaast werken we in kleine teams, waardoor collega’s elkaar ondersteunen en signalen van overbelasting sneller worden opgemerkt.
Kornet (Backshop BV): De oplossingen die echt werken zijn vaak praktisch: goed ingestelde werkplekken, afwisseling tussen zitten en staan, instructie over gezond werken en leidinggevenden die signalen serieus nemen. In de praktijk zie ik dat zit-sta werkplekken vooral effect hebben als je ze combineert met begeleiding. Anders blijft het vaak een duur bureau met goede bedoelingen.
Schipper (Ideko Interieurbouw): Plezier in het werk, eerlijke betaling en een opgeruimde werkomgeving dragen bij aan een gezonde werkvloer. Goede gereedschappen en bestelwagens zorgen voor een basis. Maar ook regelmatig een praatje maken en goede koffie zijn eenvoudige maatregelen die bijdragen aan het doel om het werkbaar te houden. Verder organiseert onze branchevereniging ‘CBM’ regelmatig bewustwordingscampagnes.
Welke rol spelen data, technologie of onderzoek bij het bevorderen van gezondheid op de werkvloer?
Hitzerd (A-Garden Groenspecialisten): Binnen onze organisatie spelen data of technologie hierin een beperkte rol. Wij kiezen bewust voor een persoonlijke aanpak. Door dagelijks contact op de werkvloer, korte lijnen en regelmatige gesprekken met medewerkers houden we goed in de gaten hoe het met iemand gaat. Omdat we veel werken met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, vinden wij persoonlijke aandacht en maatwerk belangrijker dan cijfers of systemen.
Schipper (Ideko Interieurbouw): In een kleine organisatie als die van ons is het volgens mij beter om echt contact te leggen met de mensen en een gesprek met ze aan te gaan. Maar ook als directie benaderbaar zijn, is belangrijk. Het klinkt een beetje ‘old school’, maar geïnteresseerd zijn en echt contact maken is iets waar mensen heel blij van worden.
Kornet (Backshop BV): Die rol wordt steeds belangrijker. Data en technologie helpen om werkdruk, klachten en patronen eerder zichtbaar te maken. Dat is waardevol, zolang je het niet los ziet van de menselijke kant. Data laten zien wat er gebeurt, maar niet altijd waarom. Je hebt dus altijd ook observatie, gesprek en gezond verstand nodig.
Korbee (MedicaPlus): Wij gebruiken gevalideerde vragenlijsten en medische methodieken om de gezondheid van de medewerkers in kaart te brengen. Op grond van individuele rapporten, maar ook van groepsrapportages op basis van deze onderzoeken, kunnen we gerichte individuele en groepsinterventies implementeren.
Hoe zorgt u ervoor dat gezondheid echt onderdeel wordt van de bedrijfscultuur?
Kornet (Backshop BV): Door gezondheid niet als apart project te behandelen. Het moet zichtbaar zijn in dagelijkse keuzes: hoe je werk organiseert, hoe je leidinggeeft en wat je normaal vindt in samenwerking. Cultuur ontstaat door gedrag, niet door slogans. Als gezond werken in de praktijk geen prioriteit krijgt, prikt iedereen daar snel genoeg doorheen.
Korbee (MedicaPlus): Door het gezondheidsbeleid van de werkorganisatie heel praktisch in te richten, wordt het vanzelfsprekend. Hierbij hebben we aandacht voor gezonde voeding, niet te veel werkdruk en periodieke individuele gezondheidsmonitoring zoals het afnemen van een PAGO. Dit beleid borgen we structureel binnen de organisatie en wordt ondersteund door zowel directie en managementteam als de ondernemingsraad. Daarnaast is regelmatig en efficiënt communiceren over dit beleid belangrijk, door bijvoorbeeld voorlichting op de werkplek.
Schipper (Ideko Interieurbouw): Dat doen we door mensen aan te spreken op houding en gedrag tijdens het werk. En ik merk dat er eigenaarschap ontstaat als ik me kwetsbaar opstel en zeg dat ik ‘leun’ op hun bijdrage. Dit verhoogt de betrokkenheid.
Hitzerd (A-Garden Groenspecialisten): Gezondheid is bij ons onderdeel van de dagelijkse manier van werken. We creëren een open en veilige werksfeer waarin medewerkers zich gehoord en gewaardeerd voelen. Leidinggevenden en begeleiders hebben regelmatig persoonlijk contact met medewerkers en letten op werkdruk en welzijn. Door aandacht te hebben voor ontwikkeling, samenwerking en respect zorgen we dat gezondheid en werkplezier vanzelf onderdeel worden van onze bedrijfscultuur.
Hoe ziet volgens u een gezonde werkplek eruit over vijf tot tien jaar en waar staat uw organisatie dan?
Korbee (MedicaPlus): De werkplek van de toekomst is een organisatie waarin gezondheidsbeleid, met breed draagvlak op de werkvloer, onderdeel is van de bedrijfscultuur. Daarnaast nemen medewerkers zelf verantwoording voor hun eigen gezondheid door deel te nemen aan diverse leefstijlprogramma’s zoals bedrijfsfitness, gezonde voeding in het bedrijfsrestaurant en mindfulness-programma’s ter ontspanning. De kosten hiervan krijgen de medewerkers deels vergoed via een gezondheids- of vitaliteitsbudget dan wel deels op eigen kosten, zodat ook commitment op langere termijn is gewaarborgd.
Hitzerd (A-Garden Groenspecialisten): Over vijf tot tien jaar zien wij een gezonde werkplek als een omgeving waar de mens centraal staat. Waar medewerkers niet worden gezien als middel om een doel te bereiken, maar als individu met eigen kwaliteiten en behoeften. Wij blijven investeren in persoonlijk contact, begeleiding en ontwikkeling. Ons doel is een organisatie te zijn waar mensen zich gewaardeerd voelen en de ruimte krijgen om zichzelf te zijn en te groeien.
Schipper (Ideko Interieurbouw): Houtstof wat vrijkomt bij de productie is een killer en een veroorzaker van bijvoorbeeld longkanker. Je wilt daar niet mee in aanraking komen. Maar als houtbewerking bij je vak hoort en je plezier haalt uit het maken van meubels, kun je alleen inzetten op preventie. Goede afzuiging, wijzen op het belang van schoon en netjes werken is een basisvoorwaarde. Verder is het belangrijk dat je grotere objecten samen maakt en dat het te tillen is. Maar let op: dat kost extra geld. Ook hier is eerlijke beloning en een eerlijke prijs voor het eindproduct een belangrijke factor. Maar ook in Nederland geldt voor de consument: wat mag ‘jouw stoel’ of een ’tafel’ kosten? Ben je bereid voor het product een eerlijke prijs te betalen?
Kornet (Backshop BV): De gezonde werkplek van de toekomst is slimmer, persoonlijker en vanzelfsprekender. Technologie gaat helpen om werkplekken beter af te stemmen op mensen, maar de kern blijft gelijk: focus, beweging, herstel en autonomie. Ik zie Backshop dan als partner die organisaties niet alleen inricht, maar helpt om gezondheid structureel onderdeel van werk en cultuur te
maken.